Biliyorum Refleks Terleme konusunda hepinizin kafası karışıyor. Sempatektomi ister klasik ister videotorakoskopik ister klipsli ister koterli olsun Refleks Terleme olacaksa bu kaçınılmaz bir gerçektir. Sempatektominin, klipslemenin seviyesi aşağı veya yukarı olması da farketmez.

Refleks Terleme:  ETS operasyonundan sonra, duyarlı hale gelen vücut alt yarısında refleks arkla surekli terlemenin oluşmasıdır. Bu terleme küçük bir uyaranla bile tetiklenmekte terleme başlamaktadır.

Biz deneyimli hekimler sadece şunu bilebilir veya bulabiliriz.. Operasyon öncesi duyarlılığı fazla olan hastaların bu riski daha fazla taşıdığıdır.. Refleks arkı operasyon öncesinde de çok düzenli veya duyarlı çalışan bir hasta, örneğin; küçük bir uyaranla (kısa bir mesafe yürüme, sıcak hava, spor gibi ) sırtında göbeğinde bacak arkalarında terleme olan bir  el terleme, yüz kızarma şikayeti olan hastanın operasyondan sonra refleks terleme riskinin daha fazla olacağını düşünmeliyiz. Refleks terleme riski yüksek olan bir hastayı hangi yöntemle opere edersek edelim,  operasyonun aşağı seviyesinde Refleks Terleme olma ihtimali fazladır..

Bu itibarla opere ettiğim hastaların Operasyon öncesinde vücut terlemesinin çok çok az olmasını, hastanın kendisini etrafındaki arkadaşlarına göre az terleyen bir vücuda sahip olduğunu ama ellerinin koltuk altının ayaklarının yüzünün çok terlediğini ifade etmesini tercih ediyorum. Aynı şey yüz kızarması hastaları içinde geçerlidir..

Aşağıda değineceğim  gibi hastanın şikayeti olan bölge sayısının birden fazla hatta tüm bölgeleri : Eller, Ayaklar, Koltuk altı yüz terliyor veya yüz kulak boyun kızarıyor olması vebu bölgelerinin tümündeki şikayetlerinin ağır olmasında hiçbir sakınca yoktur. Yani çok ağır hastayım diye düşünmemek lazım.. Aksine operasyondan fayda bulan hastalar birden çok bölgede şikayetlerimevcuvut olan hastalardır. Tek bölgesinde şikayeti olan hastalarda Sempatik Hiperaktivite olmama ihtimali daha fazladır. Tek bölgede şikayeti olan hastalar bu şikayetlerini operasyon dışı tedavilerlede çözüm bulabilme ihtimalleri vardır. Öğregin;

Sadece eli terleyen hasta iyontoforez tedavisi alabilir.

Sadece koltukaltı terleyen bir hasta losyonlardan fayda bulabilir.

Sadece yüzü kızaran bir hasta psikiatrik/nörolojik tedaviden fayda bulabilir. 

Ama yüz kulak veya boyun kızarmasına ek olarak ellerinde de soğukluk veya hafif bir terleme varsa + birde yüz terlemesi varsa cerrahi operasyon daha faydalı olacaktır.

Yeter ki terleyen bölgesi sırtı göğüs altı beli bacağı olmasın veya az olsun..

Kısacası: KRİTERLERİM

1-Eller, Ayaklar, Koltuk altı yüz terliyor veya yüz kulak boyun kızarıyor olması.

2-Bu bölgelerinden biri şiddetli diğeri hafif -orta derecede olabilir veya hepsi ağır derecede de olabilir.

(Örneğin: El terlemesi ağır+Ayak terlemesi ağır, Yüz kızarması+ hafif el terlemesi, yüz terlemesi+hafif el terlemesi  gibi)

tüm bölgeleri ağır olan hastalar tedaviden daha çok fayda bulmaktadır.

yani en az iki bölgede belirtinin olması bu bölgelerinin biri ağır diğeri hafif olabilir.

3-Sırt, göğüs (meme altı), göbek ve  bacak arkaları dize kadar terlemiyor veya çok çok az terliyor olması,

4-Şikayeti dolayısıyla kişi sosyal, iş veya eğitim yaşantısında sıkıntıya düşmüş olması,

Örneğin: (elleri ağır derecede terliyor fakat bu şikayeti onda hiçbir sosyal iş veya eğitim sorunu oluşturmamış ise tedavi edilmesine gerek yoktur)

5-Bu şikayetlerin yaz kış oluyor olması gerekir. Kış aylarında tabii ki biraz azalma olabilir ama kış aylarında da şikayetler devam ediyor olması gerekir.

6-Ailede de birilerinin bunlara benzer şikayetlerinin olması. Bu bazen annede çarpıntı şikayeti de olabilir, bunun sempatik sinir sistemine bağlı çarpıntı olduğuna bizler karar verebilir.

Bu 6 kriteri taşıyorsanız ETS ye uygun bir ideal hastasınız demektir.

Ben bu kriterlere Akaslan kriterleri diyorum.

Yazıyı okumak için Tıklayın

Op.Dr.İlhan Akaslan

*Terlemedeki başarı açık operasyonlarda görüntü alanı ve açık görüş nedeni ile videolu operasyonlara göre geneldeki düşüklük verilmiştir. Operasyon başarılı olduğu taktirde ETS den farkı yoktur.

**Maliyet açık operasyonlarda operasyon süresi uzunluğu ve hastane yatış süresi uzun olması nedeni ile düşük, ETS de ileri teknoloji kullanımı nedeni ile ilk yatırım maliyeti yüksektir.

Hasta 1:

Bugün dışarı çıktım, almam gereken resmi birkaç belge vardı. İlk defa kupkuru ellerimle imza attım. İlk defa ıslatmadan kağıtlara dokundum ve insanlarla tokalaştım. Gerçekten müthiş ve çok garip bir duygu.. Teşekkür ederim.

İmza

Klipsli ETS yapılan bir hasta

Hasta 2:

slm Hocam artık eski halimden eser yok. Yüzüm terlemeden sıcak basması olmadan kızarıp bozarmadan toplum içinde grevimi yapıp telefonlarala konuşabiliyorum. Çok güzel duyguymuş gerçekten, hayata yeniden tutundum. ilk günlerde sırt bölgemde terleme vardı artık oda yok. saygılarımla hocam.

Varmı bir hekim için bundan daha büyük bir duygu mutluluk.. Ben teşekkür ederim bana tattırdığınız duygular için…

Op.Dr.İlhan Akaslan

İlk kez 1992 yılında Göğüs Cerrahi İhtisasımız esnasında uygulamaya başladığımız bu operasyon Dünyada ilk kez 1920 yılında açık cerrahi sempatektomi (Sempatik zincirin staller ganglion altında kalan 4-5 cm likkısmının çıkartılması ) şeklinde uygulanır iken 1950 den sonra gelişmeye başlayarak torakoskopik olarak uygulanmaya başlanmıştır. Bu yıllardan beri ülkemizde El terlemeleri ve El – kollardaki dolaşım bozukluklarında başarı ile uygulanmıştır. Göğüs Ve Kalp Damar Cerrahisinin operasyonları arasında rutin uygulanan bir işlemdir. Video-asist-cerrahi uygulanmaları ile operasyon hastalar ve hekim açısından daha kolay uygulanabilir hale gelmiştir. Açık cerrahi yapılan hastalarda operasyon 1-1.5 saat sürer ve  3-5 gün hastanede yatan toraks tüpü ile serviste dolaşır halden, videotorakoskopik Sempatik Klipsleme ile   20-30 dakikalık bir operasyon ve toraks tüpü takılmadan .. 12-24 saat sonra evine dönülebilen bir operasyon haline gelmiştir. Torask tüpü yerleştirilmesi gerektiğinde hayat kurtarıcı bir müdahale olmakla birlikte ağrılı hareketleri kısıtlayan ve hastane yatış süresini uzatan bir müdahaledir.. ETS gibi Akciğer parenkimini ilgilendirmeyen bu tip müdahalelerde torakst tüpü yerleştirmeden yapılması çok önemli bir konfordur. Sonbir yılda sadece 2 hastamızda toraks tüpü takılması gerekmiştir. Yüzlerce operasyonumuzda hasta odasına tüp olmadan ve Akciğerde hava kalmadan çıkartılmıştır.  

 Bu operasyon 1920 den beri yeterince test edilmiş bu konuda yüzlerce makale yayınlanmıştır. Operasyon etkileri ve yan etkileri internette dolaşan birçok yanlış bilgilendirme ile korkulur veya etkisi hakkında tereddüt edilir hale gelmiştir. Bu operasyon sempatik hiperaktiviteye bağlı el ayak koltukaltı yüz terlemesi ve yüz kızarmasında gayet etkili,  yan etkisi yok denecek kadar azdır. Lütfen SEMPATİK HİPERAKTİVİTEYE dikkat edelim. SEMPATİK HİPERAKTİVİTE si olmadan, üstte saydığım belirtileri gösteren hastalarda bu operasyonu yapılma endikasyonu yoktur. Yapılırsa yan etkiler o zaman ortaya çıkacaktır. Bu konuda uzman hekim arkadaşlarımız hastalarımız titizlikle muayene ettikten sonra SEMPATİK HİPERAKTİVİTE olanlara bu operasyonu rahatlıkla tavsiye ediyoruz.. SEMPATİK HİPERAKTİVİTE nin de basit bir düzeyde olanlarınada bu operasyonu yapmıyoruz.. Israrla SEMPATİK HİPERAKTİVİTE den sık sık yazarak bahsetmenin faydalı olacağı düşüncesindeyim. Sempatik Sinir Sistemini hiperaktif değil iken çıkartır koterler veya klipsler isek yan etkiler o zaman sıklıkla karşımıza çıkacaktır.

 Biz sempatektominin tüm gelişimini yaşadık. 1992 de anabilim dalımızda sempatik zinciri keserek yaparken sonraları yakmaya ve son alarak ta klips ile siniri klipslemeyi tercih etmekteyiz. Klipsleme hasta ve hekim için daha fazla konfor ve güven sağlamaktadır.

Genel anestezi altında yapılan bu operasyonda her koltuk altında 5 – 10 mm lik iki adet Port (Video-Kamera ve Klips atıcı için açılan cilt kesisi) ile torasik sempatik zincire  uygun gördüğümüz noktalarına titanyum klips yerleştirilmektedir. Bu klipsler tüm cerrah arkadaşlar tarafından yıllardır her tür operasyonda kullanılan kanama durdurucu paslanmaz titanyum klipslerdir. Güvenilirliği yıllardır kanıtlanmıştır. Reddedilme olasılığı çok düşüktür. Metal dedektörlerinde uyarı sinyali vermeyecek kadar küçüktür. Ömür boyu vucutta kalacaktır. 

 Operasyon yaklaşık 20-30 dakika sürecektir. Tüm operasyonlarımız DVD/VCD ye kaydedilmektedir. Hasta operasyon sonrası DVD/VCD yi izleyebilir. Ancak tıbbı cerrahi görüntülü bir materyal olduğundan hastalara vermemekteyiz. İstenmemesi de rica olunur. 

 Ellerde kuruluk operasyondan hemen sonra başlar. El sırtındaki damarsal  yapılar belirginleşir.. Bu normaldir. Genel anestezinin etklisi ile de daha da kuruyan eller 2-3 gün sonra hafif bir terleme sonrası tam ve kalıcı kuruluk kalıcı olarak devam edecektir. 

 Operasyon sonrası hastaların göğüs orası mideye doğru nefes almakla batıcı bir ağrısı olacak operasyondan 24 sonra bu ağrı azalarak sırtta iki kürek kemiği arasıda bir ağrı ile 2-3 gün devam ettikten sonra normal sosyal ve iş hayatlarına dönebileceklerdir. Ağrı ve operasyon etkisi kişiden kişiye değişiktir. Bazı narin yapılı bayanlar operasyondan sonraki gün işine başlayabildiği gibi bazı yiğit ağrıya dayanıklı sağlam yapılı bir hastada 1 hafta ağrı çekiyorum diyebilir. Bu his kişden kişiye değişebilir. Çoğunlukla kesilere alınması gereken dikiş koymuyoruz.. Gizli estetik sturlar ile hastalarımız pansuman ve dikiş alma sıkıntısı yaşatmıyoruz..

 Bugün Klipsli ETS operasyonlarında tek sorun Refleks Terlemedir. Diğer komplikasyonlar deneyimli ellerde yok denecek kadar azdır.. Refleks terleme için tüm dünyada belirlenmiş bir standart yoktur.. Hangi hastalarda Refleks terleme olduğunu bilimsel makale olarak yayınlayan yoktur.. Ancak son bir yılda yaptığımız yüzlerce hastadan sadece 2-3 hastada rahatsız edici Refleks Terlemenin oluşu , Refleks Terlemenin hangi hastalarda olabilceğini konusunda doğru karar verişimizin sonucudur..

 Klipsli ETS ile;

El terlemesinde: % 99

Yüz terlemesinde: %95

Yüz kızarmasında: %95

Koltukaltı terlemesinde: %95-96

Ayak terlemesidne : %70-80

Başarı sağlamaktayız.